"Het zijn toch allemaal wonderen?"
Ramses Shaffy
een biografie

Een oude vriend van Ramses zei eens: "Ramses leeft met een kracht of het zijn laatste dag is!". Liesbeth List: "Hij kan als een vuurvogel uit zijn eigen as verrijzen. Hij improviseert in het leven net zo virtuoos als op de piano!" Zijn allervroegste herinnering:" Mijn moeder zong Russische liedjes. Ze kocht een trapauto voor me en daarmee reed ik over de Croisette in Cannes. Ik parkeerde dan bij de terassen en ging dezelfde liedjes staan zingen." Een prille jeugd in Frankrijk dus.

Zijn moeder, een Poolse Russin en zijn vader, een Egyptische diplomaat in Parijs, vieren de geboorte van hun zoon Ramses op 29 augustus 1933 in het voorstadje van Parijs, Neully-sur-Seine. " Ik heb mijn ouders enorm liefgehad", weet hij, maar kan niet terughalen waarom hij opeens met een zuster van zijn moeder op de trein naar Nederland wordt gezet. Hij loopt weg uit een kindertehuis, rechtstreeks in de handen van een professor uit Leiden. "Bepalend voor mijn leven", noemt Ramses die periode. "Mijn jeugd werd gevuld met muziek en theater." Hij gaat mee naar tentoonstellingen en theaters. Vanaf zijn zesde krijgt hij pianoles. Dat gaat goed, in tegenstelling tot andere opleidingen. "Scholen betekenden voor mij grote rampspoed. Dat was de meest oninteressante en oncreatieve periode in mijn leven. Waarom moet een mens dat meemaken?!"

De Rietveld-Akademie bezoekt hij niet langer dan een jaar. Toch schildert Ramses nog steeds. Met name portretten, improvisaties op het linnen, de laatste tijd ook veel aquarellen. Het lijkt er even op dat hij de toneelakademie zal voltooien. Totdat op de valreep zijn voor de klas geschreven musical OLÉ LA MARGUERITA wordt afgekeurd. Eigenwijs brengt hij het in eigen produktie uit. Helaas, Ramses moet een flop incasseren. De Nederlandse Komedie brengt uitkomst: de gemaakte schulden kunnen worden betaald.

Tien jaar aan het toneel. Het vult zijn leven van zijn twintigste tot zijn dertigste. Hij lijkt ontrouw aan één van zijn lijfspreuken: "Ik zal onrust blijven zaaien", maar dat is schijn. "Ik kon er niet meer tegen dat mijn leven werd bepaald door een lijst met rolverdelingen. Ik wilde een andere weg inslaan."

Hij verdringt de toneeldiscipline met de vreugde en vrijheid van SHAFFY CHANTANT, met Liesbeth List, Loesje Hamel en Polo de Haas aan zijn zijde. Ramses ontdekt hoe hij zichzelf kan zijn en daarmee mensen gelukkig kan maken. Maar ook hoe hij geld kan verdienen om dat dan weer door zijn vingers te laten glijden. SHAFFY CHANTANT start in 1964 in het Miranda Paviljoen, verhuist naar het Thornbeckeplein en wordt twee jaar later vervolgd als SHAFFY CANTATE. Ook zijn SHAFFY VERKEERD is een topper. Hij haalt in die periode wel dertig medewerkers op het toneel.

Dat toneel is inmiddels zijn eigen Shaffy Theater, in de nok van het gebouw van Felix Meritis. Van die medewerkers beweren velen heden ten dage dat die periode "één van de gelukkigste tijden uit hun leven is geweest!". Een compliment voor Ramses Shaffy.

Soms gaan Ramses en Liesbeth ieder hun eigen weg. In 1982/1983 gaat Ramses op tournee met Liselore Gerritsen. Maar met Liesbeth ontvangt hij de onderscheiding De Gouden Tulp voor hun LP SAMEN. Ramses en Liesbeth: hij slordig, zij praktisch. Liesbeth: "Wij hebben allebei ons privéleven dat ons heilig is. Als je buiten je werk ook veel bij elkaar over de vloer komt, is dat iets teveel van het goede. Maar het wil niet zeggen dat we niet voortdurend met elkaar bezig zijn!" Ramses: "Tussen ons bestaat er geen samenwerking in de direkte zin van het woord. Het gaat veel verder. Hoewel we niet in hetzelfde huis wonen, zou ik wel van samenleven willen spreken. We voelen elkaar enorm goed aan!"
Het platenpubliek kent Ramses van vele LP’s en vooral van hitsuccessen als SAMMY, WE ZULLEN DOORGAAN, ZING-VECHT-HUIL-BID-LACH-WERK EN BEWONDER en LAAT ME. Ramses Shaffy is een omstreden artiest. Rusteloos baant hij zich een weg door zijn bestaan. Vaak ging hij zich te buiten aan de geneugten van de spiritualiën. Zijn vrijgevochten levenswijze maakte hem soms tot het mikpunt van agressie. Zijn tolerantie gaat veel verder dan van de gemiddelde medemens. Liesbeth begrijpt hem. Ze hoeven elkaar op grond van wederzijds respect geen verantwoording af te leggen. "We stoppen elkaar niet in bad, al zouden velen dat wel willen" zegt Ramses. " Wat wij hebben is romantischer, verstilder, meer onderhuids. We laten elkaar vrij en in ieders waarde."

Ramses’ kennismaking met Bhagwan brent een ommekeer in zijn leven. "Ik hou ontzaglijk veel van die man, het is een liefdesaffaire. Het heeft mij op een onwaarschijnlijke manier veranderd. Het was een soort thuiskomen!" Tijdens zijn verblijf van 2 jaar lang in een Bhagwan-commune, leert Ramses plichtsgetrouw schoonmaken, werken op het land, administratie voeren, maar ook leven in balans met zichzelf. Swami Ramses Shaffy is een gelukkig mens. Maar als in 1983 het theatervak weer een beroep op hem doet, geeft Ramses blij gehoor en is hij weer regelmatig te zien op toneel, TV en in films.



1983: Ramses is de graaf van Egmond in de TV-serie WILLEM VAN ORANJE
1984-1985: Een serie concerten met Liesbeth List en het trio Louis van Dijk;
Het toneelstuk DE SPRONG, samen met Mary Dresselhuys
1985-1986: Ramses tourt met een soloprogramma;
Speelt in Shakespeare’s HET TEMMEN VAN DE FEEKS in de regie van Agaath Witteman;
Filmt in de regie van Guido Peters;
Dwingt op het toneel respect af als André in MIJN DINER MET ANDRÉ van Gregory Shawn, een 2 uur durend bijna monoloog. Het stuk brengt hij in eigen beheer uit.
1986-1987: Tournee met KUSSEN, een nieuwe theatershow met Liesbeth List en het trio Nico van der Linden
1987-1988: Hoofdrol in HENDRIK IV van Pirandello, regie Trudy Derksen;
Speelt in de opera POL bij het Ro-theater;
Maakt de LP STERVEN VAN GELUK bij Polydor;
Is hoofdpersoon in BRT TV-produktie HOMMAGE AAN RAMSES
1988-1989: Ramses wordt aangereden door fietser, loopt een gecompliceerde dijbreuk op en is een vol seizoen uitgeschakeld.
1989-1990: Grote rol in COCKTAILUUR van A.R. Gurney, naast Mary Dresselhuys;
In de Amsterdamse stadsschouwburg speelt hij in de lunchpauzevoorstelling IN EEN HOTELBAR IN TOKIO van Tenessee Williams
1990-1991: Reprise van MIJN DINER MET ANDRÉ door Toneelgroep Amsterdam, regie Gerard Jan Rijnders
In Januari ’91 de lunchpauzeproduktie RAMSES SHAFFY ZINGT FRANK SINATRA, in de rotonde van de stadsschouwburg Amsterdam
Hij werkt tevens mee aan een TV-film in Berlijn
1991-1992: Ramses speelt bij Toneelgroep Amsterdam o.a. in PENTHESILEA,
EN EEN KLEINE JONGEN ZAL ZE HOEDEN en LADY WINDERMERE’S FAN
Hij filmt IDENTIKIT, regie Ab van Ieperen
1992-1993: Ramses’ nieuwe programma SHAFFY CHANTOUT, geïnspireerd op SHAFFY CHANTANT, gemaakt voor en gespeeld in de gerestaureerde St. Olofskapel te Amsterdam met Liesbeth List en een keur van gasten wordt een éclatant succes.
1993-1994: Ramses speelt de hoofdrol in DE MAN VAN LA MANCHA, produktie Koninklijk Ballet van Vlaanderen, regie André Ernotte. Hij oogst ongekend succes in België en Nederland
1994-1995: Er volgt weer een grote tournee van de musical DE MAN VAN LA MANCHA.
1996-1997: Na hertstelt te zijn van een heupbreuk, start zijn eerste Tour de Chant in 10 jaar: RAMSES ’97